Maar goed. De meeste Fransen kunnen geen Engels dus. Dat is op zich ook niet zo gek, want ze snappen gewoonweg niet dat een andere taal anders is opgebouwd, andere zinsconstructies heeft, misschien wel helemaal geen ’stomme h’ bevat, dat ‘the’ in het Engels niet ‘zuh’ is, dat de klemtoon anders ligt dan in hun eigen taal en ga zo maar door. Gisteren sprak ik een Fransman (jong, ongeveer mijn leeftijd ) die 3 jaar in Ierland had gewoond. Ok, Ierland, das nog iets lastiger, want een moeilijk accent. Maar goed, hij zei dus iets wat ik totaal niet verstond. “Au ar joe doe-in” of zoiets, met de klemtoon op de laatste lettergreep natuurlijk. Ik dacht eerst dat ie iets in het Frans tegen mij zij, dat ik niet begreep, (die kans is namelijk nog steeds groot), maar het was een poging tot Engels-spreken.  Na nog een een poging begreep ik eigenlijk pas wat hij wilde zeggen: “What a splendid day today, old chap.”

Anyway, Engels typen is al net zo moeilijk. Dat kan ook niet anders, want ze hebben een ander toetsenbord, net als Duitsers, Arabieren, Chinezen en ongetwijfeld nog 100 andere volken. Geen probleem wat mij betreft, iedereen heeft zijn eigen taal, dus wellicht ook zijn eigen toetsenbord-indeling. Voor Fransen is dat in de meeste gevallen AZERTY. Das makkelijk typen, AZERTY, je pakt gewoon de eerste rij letters van het toetsenbord, vanaf linksboven, en je glijdt er als het ware met je vinger overheen. Wij (Nederlanders, maar ook Amerikanen en ongetwijfeld ook nog anderen) hebben een QWERTY-toetsenbord (ok, soms een Nederlands toetsenbord, maar dat zie ik persoonlijk niet veel meer). Bijna hetzelfde dus, maar net even anders. Maar het principe blijft hetzelfde: de eerste rij letters van het toetsenbord, vanaf linksboven, en je glijdt er als het ware met je vinger overheen.

Ok…. wat heeft dat dan te maken met de botte bewering dat Fransen geen Engels kunnen / kennen / snappen??? Ok, laatst zat ik, als IT’er, even op een forum. In het Frans. En daar kom je dan toch soms vreemde dingen tegen. Iets in de trant van “Ja jongens, sorry, geen accentjes, dakjes, cedilles enz vandaag, want ik heb hier een QUERTY-toetsenbord.” Een wat? Een QUERTY-toetsenbord? Heee, die indeling kende ik nog niet. Was dat een typfout van die persoon? Ff googelen: QUERTY…. hmmmm, het komt vaker voor dan ik dacht, dus ik het zal inderdaad een QUERTY-indeling zijn. Totdat je voor de grap eens de images- of afbeeldingen-link bij Google aanklikt. Wat schetst dan je verbazing? Bij alle plaatjes die als QUERTY bestempeld zijn, zie je een QWERTY-indeling! Op zich errug lachen, maar als je even verder denkt, dan is het eigenlijk een beetje zielig. De gemiddelde Fransoos snapt dus eigenlijk niet waar dat QWERTY vandaan komt. AZERTY, dat is logisch, dat is de eerste rij letters van het toetsenbord, vanaf linksboven, en je glijdt er als het ware met je vinger overheen. Maar QWERTY? Dat is een heel stuk lastiger! Dan moet je dus op zoek naar de letter U! Want QWERTY schrijf je toch echt anders dan QWERTY. Dat moet zijn: QUERTY. Anders is het niet goed; na een q, moet een u. Zo is het, en niet anders. Anders zou je dat uit moeten spreken als… euh, tja, iets als uh…QWERTY? He… das toevallig! Je kunt dus eigenlijk gewoon met je vinger als het ware over de eerste rij letters van het toetsenbord glijden, vanaf linksboven….

Mais en tout cas, ils sont foux, les Anglais!

Verderop in deze post kun je ook nog vinden:

Over de site van de SNCF heb ik het al eerder gehad, dus het moge duidelijk zijn dat het kopen van de kaartjes online nogal lastig is. Eerst de site van de TGV zelf maar eens vinden dus. Helaas doet die niet onder voor die van de gemiddelde Franse site, en al helemaal niet voor die van de SNCF…! De eerste poging, om de aankoop via de Nederlandse versie van de site te doen, resulteert in een hoop frustraties, omdat pagina’s bijzonder slecht vertaald zijn, en daardoor eigenlijk totaal niet te begrijpen. Ik hoop van ganser harte dat dit vertaald is door een computer, en niet door een professioneel vertaler! De Franse versie van de site werkt op zich goed, hoewel je wel over een dosis doorzettingsvermogen moet beschikken. Maar goed, na eenmaal online betaald te hebben (een unicum in Frankrijk geloof ik), worden de kaartjes wel de volgende dag al thuis (in Frankrijk dus, want das thuis) opgestuurd! De oude, vertrouwde La Poste werkt beter dan sites in Frankrijk!

Zondagochtend vertrekken we vanaf ‘de boerderij’ op het platteland, op weg naar de grote stad, St. Étienne dus. Als je eenmaal op het platteland woont, merk je dat je steden gaat mijden, ze zijn te druk, te lawaaierig, te stinkend-naar-uitlaatgassen. En dat is in St. Étienne al niet anders. Daarnaast laat de bewegwijzering in zo’n stad vaak nogal te wensen over, en aangezien wij volgens mij de laatste op deze aardbol zijn die nog geen TomTom of zoiets hebben, nemen we minstens 3 keer een verkeerde afslag. Dat ligt natuurlijk niet aan ons, maar aan het ontbreken van die bewegwijzering. Geheel volgens de Franse traditie, dat dan weer wel. Hoewel dat de laatste jaren gelukkig stukken verbeterd is!
Gelukkig ook hebben we een ruime marge qua tijd ingebouwd, dus na een half uur verkeerde afslagen nemen, komen we nog steeds ruim op tijd aan op St. Étienne Chateaucreux, het vertrekpunt voor mij van de TGV. Door een sterk staaltje TGV-lijn-logistiek, ben je wel verplicht om in Parijs over te stappen. En dan bedoel ik niet van het ene perron naar het andere lopen, maar vanaf Gare de Lyon eerst via de metro, overstappen op een andere metro, en dan nog zo’n 3 kwartier wachten op de aansluiting op Gare du Nord. Handig is anders, maar het werkt. En in de TGV en Thalys kun je (mits je 1e klas reist) nog werken op je laptop ook, dankzij de stopcontacten in de coupé. De Thalys heeft dan ook nog eens Wifi aan boord, dus je hoeft internet hooguit tussen St. Étienne en Parijs te missen. Joepie, kan ik eindelijk ook op zondag aan mijn werk .

Anyway, na ruim 11 uur onderweg via het Franse, Belgische en Nederlandse spoorwegnet, doe ik de deur van ons helaas nog niet verkochte appartement in Nederland open. Redelijk vermoeid en gebroken, maar eindelijk weer een patatje-pinda rijker! Waar een klein land groot in kan zijn!

Maar ondanks dat de stations in Parijs bijzonder mooi zijn, is het toch een vreemde ervaring. Zoveel mensen, zoveel geluiden, een continue stroom van informatie wordt je aangeboden via speakers, borden en mensen. Het is bijna alsof je naar een film zit te kijken, een Science Fiction film, waarin iedereen in de gaten gehouden wordt, en iedereen via automatische berichten gewezen wordt op zijn / haar veiligheid en gezondheid. “Je mag niet roken, want het is een openbare ruimte”. “Als je je niet lekker voelt, ga dan naar de dokter, doe een mondkapje op in verband met de Mexicaanse griep.” Het is gewoon creepy, die steden! Doe mij maar het platteland! Met een ligne touristique in de zomer, waarvoor je zeker weten niet online een kaartje kan kopen, die geen 300 km/uur rijdt, en die zeker niet doorrijdt naar Nederland Ik wil nu alweer terug naar huis!

• Als je vroeg genoeg een kaartje boekt voor de TGV, kun je voor dezelfde prijs als de 2e klas, 1e klas reizen!
• Al met al zou ik met de auto sneller geweest zijn… ok, in Frankrijk zelf rijdt de TGV goed door, maar in Nederland lijkt het wel een boemeltje…
• Plattegrond van de metro in Parijs nodig? Hier is tie!

Verderop in deze post kun je ook nog vinden:

Nog lastiger wordt het, als je op latere leeftijd (niet dat ik zo oud ben, eigenlijk nog een jonge God… in mijn ogen dan) dagelijks met een taal geconfronteerd wordt, waarvan je denkt dat je die met je VWO-scholing van 20 jaar geleden nog wel spreekt. Niet dus. Dat wil zeggen: ik kan me aardig redden en ik kan de rode draad in een verhaal meestal aardig volgen. Maar als je, eenmaal weer thuis gekomen, de gesprekken van een lange, niet geheel van wijn ontziende avond nog eens de revue laat passeren en doorspreekt met je wél goed-Frans-sprekende vrouw, dan blijkt toch dat je sommige passages een nét iets andere draai hebt meegegeven.

Het is mij dus meerdere keren overkomen dat ik mijn vrouw na zo’n avond vragend aankeek, mezelf afvragend waarom zij sommige dingen niet meegekregen had. Dat lag dan uiteraard niet aan haar, maar aan mij.  Het bleek dan keer op keer dat er totaal, maar dan ook echt totaal iets anders werd gezegd dan wat ik dacht te hebben opgevangen of dacht te hebben begrepen. Of soms niet eens begrepen, maar alleen vriendelijk lachend ja-knikkend. Als de Fransoos lacht, en ik ook, dan is het goed. Toch? De Fransoos denkt dat ik het begrijp, ik weet dat dat niet zo is, maar ik denk ook te weten dat de Fransoos inderdaad denkt dat ik, de Nederlander, het begrijp. Begrijp je? Werkt altijd!

Maar eigenlijk heb je er niks aan. Eigenlijk zou je moeten zeggen: je ne comprends rien de ce que tu m’as dit. Maar ja, probeer dat maar eens te zeggen als een Fransman net een mop heeft verteld. Hij ligt zo ongeveer dubbel van het lachen, en om hem dan moeilijk de clou (mooi Frans woord overigens) uit te laten leggen… tja, dan is de lol ervanaf. Dus ik lach gewoon vrolijk mee, lachen werkt toch aanstekelijk, en iedereen is tevreden.

Behalve ikzelf. Op een gegeven moment merk je toch dat je dingen mist, en dat dat soms lastig is. Maar daar is gelukkig wat aan te doen! Contact leggen! Praten! Vragen! Nog een keer vragen! En als je het dan nog niet snapt, is er altijd nog die gulden uitweg: lachen en ja knikken! Werkt altijd !

En eindelijk, daar zijn ze weer, een paar tips!

• Hou pen en papier bij de hand, schrijf op wat je later wilt opzoeken.
• Wie schrijft, die blijft: als je dingen opschrijft, onthoud je het veel beter.
• Vraag ook naar woorden die je dagelijks nodig zou kunnen hebben. Een slakom is bijvoorbeeld een saladière, weet ik van de buurman, omdat ik het gevraagd heb! Zo’n woord blijft me dus bij. Niet dat je er veel aan hebt, maar toch

De benodigdheden:

• Pen en papier
• Geen schroom

De site bezoeken? Klikken maar: www.interculture.nl

En nu hoor ik iedereen denken: waar is de ‘maar’? Inderdaad, er is een ‘maar’. Als in: “was ik maar vast daar!”

In de tussentijd is er nog zat informatie op te zoeken. Al was het alleen al maar allerhande al of niet bouwkundige termen. Ik ben daarom maar begonnen met het aanleggen van mijn eigen woordenboekje, in een spreadsheet. Je staat er misschien niet bij stil, maar er zijn zoveel woorden die je wel in je moedertaal kent, maar waar je toch echt niet met je VWO-Frans van 20 jaar geleden aan toe bent gekomen. Ik noem een ‘hamer’. Euh, geen idee, ff opzoeken…. le marteau; hameren, timmeren: marteler; de spijker: le clou en ga zo maar door. Simpele woorden in je moedertaal, maar ik ken ze dus niet in het Frans. Das redelijk lastig als je naar de dichtstbijzijnde bouwmarkt gaat, en moet vragen waar het gereedschap (les outils) ligt. Een woordenboekje biedt dan uitkomst.

Zo was ik afgelopen week even aan het goegelen naar bouwmarkten bij ons in de buurt. Je ziet een hoop tips, handleidingen en dergelijke. Soms met plaatjes. Een paar dingen die ik niet wist, heb ik meteen opgenomen in mijn woordenboek. Dat levert meer voordelen op dan je denkt: je ziet het woord, je schrijft het woord, je ziet eventueel een context, dus je onthoudt het ook beter. Dat is dan meteen weer gunstig voor conversaties met vakmensen: je kunt steeds beter begrijpen wat ze bedoelen. Dus, als je het mij vraagt:

• leg een woordenboekje aan van woorden, zinnen die je absoluut moet weten, zeker mbt klussen
• hou het een beetje beperkt, anders kun je net zo goed de Dikke Van Dale meeslepen in de bouwmarkt
• inkopper: zoek vantevoren uit wat je wilt gaan doen. Zoek daarbij de woorden die je echt nodig gaat hebben
• zoek bouwmarkten in de buurt op op internet. Bijvoorbeeld Bricomarché, Mr. Bricolage, LaPeyre
• vergeet je woordenboekje niet te printen voordat je weg gaat…